Koronawirus: aktualne informacje i zalecenia

https://www.gov.pl/web/koronawirus/pytania-i-odpowiedzi

Co to jest koronawirus?
Koronawirusy to duża rodzina wirusów, które mogą powodować choroby u zwierząt, a także u ludzi. U ludzi wiadomo, że kilka koronawirusów powoduje infekcje dróg oddechowych, od zwykłego przeziębienia do poważniejszych chorób, takich jak bliskowschodni zespół niewydolności oddechoweji zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (SARS). Ostatnio odkryty koronawirus SARS-CoV-2 powoduje chorobę COVID-19.
Co to jest COVID-19?
COVID-19 jest chorobą zakaźną wywoływaną przez ostatnio odkryty koronawirus SARS-CoV-2. Ten nowy wirus i choroba były nieznane przed wybuchem epidemii w Wuhan w Chinach w grudniu 2019 r.
Gdzie wykonam test na obecność koronawirusa?
W sytuacji podejrzenia zachorowania na COVID-19 materiał do badania jest pobierany wyłącznie po konsultacji lekarskiej. Badania zleca właściwy dla umiejscowienia szpitala właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.
Laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Gdańsku nie wykonuje badań komercyjnych w kierunku koronawirusa SARS-CoV-2.
Jak rozprzestrzenia się koronawirus SARS-CoV-2?
– bezpośrednio, drogą kropelkową. Zawierające wirusa drobne kropelki powstają w trakcie kaszlu, kichania, mówienia i mogą być bezpośrednią przyczyna zakażenia. Odległość 1-1,5 m od drugiej osoby, z którą rozmawia się, traktowana jest jako bezpieczna pod warunkiem, że osoba ta nie kaszle i nie kicha w naszym kierunku (strumień wydzieliny oddechowej pod ciśnieniem).

– pośrednio poprzez skażone wydzieliną oddechową (podczas kichania czy kaszlu) przedmioty i powierzchnie. Mimo, że wirus nie ma zdolności przetrwania poza organizmem człowieka, zanim ulegnie dezaktywacji może upłynąć nawet kilkanaście godzin, w czasie których może być zakaźny.

Czy można zarazić się COVID-19 od osoby, która nie ma objawów?
Główną drogą rozprzestrzeniania się choroby są kropelki oddechowe wydalone przez osobę, która kicha lub kaszle. Ryzyko zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 od osoby bez objawów jest bardzo niskie. Jednak wiele osób z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 doświadcza jedynie łagodnych objawów. Jest to szczególnie często obserwowane we wczesnych stadiach choroby.
Czy można zarazić się COVID-19 drogą fekalno-oralną?
Ryzyko zakażenia koronawirusem przez kontakt z kałem zarażonej osoby wydaje się niskie. Chociaż wstępne badania sugerują, że wirus może być obecny w kale w niektórych przypadkach, rozprzestrzenianie się tą drogą nie jest głównym sposobem. Fakt istnienia takiego ryzyka jest jednak kolejnym powodem do regularnego mycia rąk po skorzystaniu z łazienki i przed jedzeniem.
Ile wynosi okres inkubacji?
„Okres inkubacji” oznacza czas między złapaniem wirusa a wystąpieniem objawów choroby. Większość szacunków okresu inkubacji SARS-CoV-2 wynosi od 1 do 14 dni, najczęściej około 5 dni.
Jakie są objawy COVID-19?
Najczęstsze objawy COVID-19 to: gorączka, kaszel, duszność. Niektórzy pacjenci mogą mieć katar, biegunkę, ból gardła. Objawy te są zwykle łagodne i zaczynają się stopniowo. W 80% przypadków, zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 przebiega w sposób łagodny, bez nasilonych objawów. Około 1 na 6 osób, które zachorują na COVID-19, poważnie choruje i ma trudności z oddychaniem. Ciężka postać choroby obserwuje się głównie u osób starszych, z niedoborami odporności i chorobami przewlekłymi (taki jak np.: nadciśnienie, cukrzyca, POChP).
Jak długo wirus przetrwa na powierzchniach?
Nie jest pewne, jak długo wirus wywołujący COVID-19 przeżyje na powierzchni, ale wydaje się, że zachowuje się jak inne koronawirusy. Badania sugerują, że koronawirusy (w tym wstępne informacje na temat wirusa COVID-19) mogą utrzymywać się na powierzchniach przez kilka do kilkunastu godzin. Może się to różnić w różnych warunkach (np. Rodzaj powierzchni, temperatura lub wilgotność otoczenia). Jeśli uważasz, że powierzchnia mogła zostać skażona, wyczyść ją środkiem dezynfekującym. Umyj ręce mydłem i wodą lub zdezynfekuj środkiem na bazie alkoholu (min. 60%). Unikaj dotykania dłońmi oczu, ust lub nosa.
Jak prawdopodobne jest zarażenie COVID-19?
Ryzyko zakażenia koronawirusem w dominującej części zależy od tego, gdzie jesteś – a dokładniej od tego, czy występuje tam transmisja koronawirusa SARS-CoV-2. Dla większości ludzi w większości lokalizacji ryzyko zakażenia koronawirusem jest wciąż niskie. Istnieją jednak miejsca na całym świecie (miasta lub obszary), w których rozprzestrzenia się koronawirus. Pamiętaj, aby stosować się do rekomendacji GIS i ograniczeń dotyczących podróży, przemieszczania się i przebywania w dużych skupiskach ludzkich. Ważne jest, aby zdawać sobie sprawę z sytuacji epidemiologicznej, na obszarze, w którym się znajdujesz lub gdzie zamierzasz się udać. GIS publikuje aktualizacje na temat sytuacji epidemiologicznej na całym świecie.
Czy powinienem obawiać się COVID-19?
W 80% przypadków, zakażenie COVID-19 przebiega w sposób łagodny, bez nasilonych objawów. Prawie nie obserwuje się zakażeń wśród dzieci i młodzieży. Ciężka postać choroby obserwuje się głównie u osób starszych, z niedoborami odporności i chorobami przewlekłymi.

Należy zachować podstawowe zasady higieny. Przede wszystkim wśród tych działań jest regularne i dokładne mycie rąk oraz dobra higiena dróg oddechowych. Po drugie, bądź na bieżąco i postępuj zgodnie z zaleceniami, w tym wszelkimi ograniczeniami dotyczącymi podróży, przemieszczania się i spotkań.

Kto jest narażony na ciężką przebieg zakażenia koronawirusem?
W 80% przypadków, zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 przebiega w sposób łagodny, bez nasilonych objawów. Około 1 na 6 osób, które zachorują na COVID-19, poważnie choruje i ma trudności z oddychaniem. Ciężka postać choroby obserwuje się głównie u osób starszych, z niedoborami odporności i chorobami przewlekłymi (taki jak np.: nadciśnienie, cukrzyca, POChP).
Czy można zarazić się COVID-19 od zwierząt domowych?
Obecnie nie ma dowodów na to, że zwierzęta domowe, takie jak koty i psy, zostały zainfekowane lub mogłyby rozprzestrzeniać wirusa wywołującego COVID-19.
Czy bezpiecznie jest otrzymać paczkę z dowolnego obszaru, w którym zgłoszono COVID-19?
Tak. Prawdopodobieństwo zarażenia poprzez produkty handlowe jest niskie, a ryzyko zarażenia wirusem, który powoduje COVID-19 poprzez paczkę, która zostało przewieziona i wystawiona na działanie różnych warunków i temperatury jest również niskie. Obecnie brak jest dowodów naukowych na zakażenie koronawirusem poprzez paczkę nadaną z Chin lub Europy.
Czy powinienem nosić maskę, aby się chronić?
Światowa Organizacja Zdrowia nie zaleca noszenia maseczek ochronnych przez osoby zdrowe. Maseczki ochronne powinny nosić osoby chore, osoby opiekujące się chorymi oraz personel medyczny pracujący z pacjentami podejrzewanymi o zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2.
Gdzie nie zaleca się aktualnie podróży?
Na dzień 9.03.2020: na podstawie danych dotyczących oceny ryzyka opracowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), z punktu widzenia zagrożenia epidemiologicznego, Główny Inspektor Sanitarny nie zaleca podróżowania do Chin oraz Korei Południowej, Włoch, Iranu, Francji (departament Oise w Regionie Hauts-de-France, region Ile-de France, departament Górna Sabaudia w regionie Owernia-Rodan-Alpy, departament Morbihan w regionie Bretania), Niemiec (Nadrenia Północna-Westfalia) i Japonii.

W przypadku osób przebywających na terenie Niemiec, Francji i Hiszpanii zalecamy zachowanie szczególnych środków ostrożności i unikanie dużych skupisk ludzkich.

Szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa w poszczególnych państwach i regionach, w tym potrzebne dane kontaktowe, znajdują się na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych w zakładce Informacje dla podróżujących.

https://www.gov.pl/web/dyplomacja/informacje-dla-podrozujacych

Czy istnieje szczepionka przeciw SARS-CoV-2?
Obecnie nie ma szczepionki ani konkretnego leku przeciwwirusowego, który zapobiegałby zakażeniu SARS-CoV-2 lub leczył COVID-2019. Prowadzone są liczne badania kliniczne nad szczepionką przeciw koronawirusowi SARS-CoV-2.
Jak wygląda leczenie COVID-19?
Leczenie COVID-19 jest wyłącznie objawowe. Obecnie nie ma specyficznego leczenia, które pozwoliłoby zapobiegać zakażeniu SARS-CoV-2.
Czy antybiotyki są skuteczne w zapobieganiu lub leczeniu COVID-19?
Nie. Antybiotyki nie działają przeciwko wirusom, działają tylko na infekcje bakteryjne. COVID-19 jest wywoływany przez wirusa, więc antybiotyki nie działają. Antybiotyki nie powinny być stosowane jako środek zapobiegania lub leczenia COVID-19.
Jeśli mieszkam w obszarze, w którym wystąpiły przypadki zakażenia koronawirusem - czy jestem narażony na dodatkowe ryzyko?
Osoba z koronawirusem nie naraża innych, jeżeli pozostaje w izolacji i uważnie zbadano, z kim miała bliski kontakt. Nadzór sanitarno-epidemiologiczny i sledzenie kontaktów to podstawowy element pracy służb sanitarnych.
Gdzie mogę uzyskać informację na temat koronawirusa?
Działa infolinia Narodowego Funduszu Zdrowia 800 190 590, gdzie można uzyskać informacje dotyczące postępowania w sytuacji podejrzenia zakażenia nowym koronawirusem. Na stronach internetowych: https://gis.gov.pl/, https://www.gov.pl/web/zdrowie, https://www.who.int/, https://www.ecdc.europa.eu/en
Kim jest osoba podejrzana o zakażenie koronawirusem?
Osoba podejrzana o zakażenie koronawirusem to każdy kto:
a) przebywał w kraju gdzie występuje transmisja koronawirusa LUB miał bliski kontakt z osobą zakażoną
b) nie minęło 14 dni od pobytu lub kontaktu
c) obserwuje u siebie takie objawy jak: gorączka, kaszel, duszność
Co zrobić jeśli podejrzewasz, że ktoś może mieć ostrą chorobę układu oddechowego na skutek zakażenia koronawirusem?
Należy pamiętać o konieczności bezzwłocznego, telefonicznego powiadomienia stacji sanitarno-epidemiologicznej lub zgłoszenia się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego, gdzie określony zostanie dalszy tryb postępowania medycznego.
Co to znaczy, że ktoś miał bliski kontakt z osobą zakażoną koronawirusem?
pozostawał w bezpośrednim kontakcie z osobą chorą lub w kontakcie w odległości mniej niż 2 metrów przez ponad 15 minut;
prowadził rozmowę z osobą, z objawami choroby twarzą w twarz przez dłuższy czas;
osoba zakażona należy do grupy najbliższych przyjaciół lub kolegów;
osoba mieszkająca w tym samym gospodarstwie domowym, co osoba chora lub w tym samym pokoju: hotelowym/ w akademiku.
Co oznacza izolacja dla osób, które nie mają objawów?
pozostanie w domu przez 14 dni od ostatniego kontaktu z osobą chorą lub po powrocie z obszaru zagrożonego i prowadzenie samoobserwacji – codzienny pomiar temperatury i świadome zwracanie uwagi na swój stan zdrowia,
poddanie się monitoringowi epidemiologicznemu – w szczególności udostępnienie numeru telefonu w celu umożliwienia codziennego kontaktu i przeprowadzenia wywiadu odnośnie stanu zdrowia przez pracownika stacji sanitarno-epidemiologicznej,
jeżeli w ciągu 14 dni samoobserwacji wystąpią następujące objawy: gorączka, kaszel, duszność, problemy z oddychaniem – należy bezzwłocznie, telefonicznie powiadomić stację sanitarno-epidemiologiczną lub zgłosić się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego, gdzie określony zostanie dalszy tryb postępowania medycznego.
Kwarantannę można skrócić w przypadku, gdy wyniki testów na obecność wirusa SARS-CoV-2 u osoby podejrzanej wyszły negatywne, a z którą osoba poddana kwarantannie miała kontakt. Decyzję o skróceniu kwarantanny podejmuje tylko właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny.
Jestem poddany kwarantanie domowej - czy mogę wyjść do sklepów po jedzenie? Muszę odebrać lek z apteki, co powinienem zrobić?
Osoby, na które nałożono kwarantannę absolutnie nie powinny opuszczać miejsca zamieszkania. Nie opuszczaj miejsca kwarantanny np. nie wychodź z domu do sklepu, czy na spacer z psem. Udzielaj informacji Państwowej Inspekcji Sanitarnej na temat stanu zdrowia. W przypadku pogorszenia się stanu zdrowia, natychmiast poinformuj telefonicznie Państwową Inspekcję Sanitarną. Często myj ręce, unikaj dotykania oczu i ust, dezynfekuj powierzchnie dotykowe, zakrywaj usta i nos zgiętym łokciem lub chusteczką podczas kaszlu i kichania.
Czy kobiety w ciąży są szczególnie narażone?
Według WHO kobiety w ciąży nie wydają się mieć zwiększonego ryzyka zakażenia koronawirusem, która podróżowała do kraju dotkniętym SARS-CoV-2w ciągu ostatnich 14 dni lub miała bliski kontakt z pacjentem z potwierdzoną infekcją SARS-CoV-2 należy poddać testom na obecność wirusa. Nie ma wystarczających danych na temat wpływu zakażenia COVID-19 na płód.
Co wiadomo o przyczynie wybuchu epidemii?
Uważa się, że SARS-CoV-2 pochodzi od nietoperzy, ale nie zidentyfikowano gospodarzy pośrednich. Obecnie przyjmuje się, że na początku grudnia na rynku w Wuhan w prowincji Hubei w Chinach zainfekowano pierwszych pacjentów.
Gdzie szukać informacji dla podróżnych?
Na stronie: https://gis.gov.pl/ znajdują się aktualne komunikaty dla podróżnych.

Jakie są zalecenia dla przedsiębiorców w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa?

W związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa, MR – we współpracy z Głównym Inspektorem Sanitarnym – przygotowało zalecenia dla przedsiębiorców, które znajdują się

na stronie: https://www.gov.pl/web/rozwoj/zalecenia-dla-przedsiebiorcow-w-zwiazku-z-rozprzestrzenianiem-sie-koronawirusa

Komu przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy na czas opieki nad dzieckiem w związku z zamknięciem z powodu COVID-19 żłobka – klubu dziecięcego – przedszkola – szkoły?
Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicom lub opiekunom prawnym dzieci, którzy:

opiekują się dzieckiem poniżej 8. roku życia,
są objęci ubezpieczeniem chorobowym (np. są pracownikami, zleceniobiorcami, osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą).
Więcej informacji na stronie: https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/-/publisher/details/1/komu-przysluguje-dodatkowy-zasilek-opiekunczy-na-czas-opieki-nad-dzieckiem-w-zwiazku-z-zamknieciem-z-powodu-covid-19-zlobka-klubu-dzieciecego-przedszkola-szkoly-/3200403

Jakie są zalecenia dla przedsiębiorców w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa?
W związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa, MR – we współpracy z Głównym Inspektorem Sanitarnym – przygotowało zalecenia dla przedsiębiorców, które znajdują się na stronie:

https://www.gov.pl/web/rozwoj/zalecenia-dla-przedsiebiorcow-w-zwiazku-z-rozprzestrzenianiem-sie-koronawirusa

Komu przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy na czas opieki nad dzieckiem w związku z zamknięciem z powodu COVID-19 żłobka – klubu dziecięcego – przedszkola – szkoły?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicom lub opiekunom prawnym dzieci, którzy:

opiekują się dzieckiem poniżej 8. roku życia,
są objęci ubezpieczeniem chorobowym (np. są pracownikami, zleceniobiorcami, osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą).
Więcej informacji na stronie: https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/-/publisher/details/1/komu-przysluguje-dodatkowy-zasilek-opiekunczy-na-czas-opieki-nad-dzieckiem-w-zwiazku-z-zamknieciem-z-powodu-covid-19-zlobka-klubu-dzieciecego-przedszkola-szkoly-/3200403

Komu przysługuje prawo do świadczeń z powodu poddania się kwarantannie lub izolacji?
Zgodnie z przepisami1) państwowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może wydać decyzję o poddaniu kwarantannie lub izolacji osoby przebywającej na terytorium RP, jeśli jest ona zakażona, chora na chorobę zakaźną albo podejrzana o zakażenie lub chorobę zakaźną lub miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego.

Decyzja inspektora sanitarnego stanowi podstawę do wypłaty świadczeń z tytułu choroby na ogólnych zasadach. Zatem za czas nieobecności w pracy z powodu kwarantanny lub izolacji przysługuje wynagrodzenie za czas choroby lub zasiłek chorobowy, wypłacane przez płatnika składek lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja może być dostarczona do pracodawcy bądź do placówki ZUS po okresie kwarantanny lub izolacji.

Więcej informacji na stronie: https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/-/publisher/details/1/informacja-o-uprawnieniach-do-swiadczen-z-powodu-poddania-sie-kwarantannie-lub-izolacji/3194262

Czy mogę otrzymać receptę bez wychodzenia z domu?
Tak, aby kontynuować leczenie, osoby przewlekle chore, nie muszą osobiście odwiedzać lekarza. Po konsultacji telefonicznej lub poradzie online można otrzymać e-receptę.
Więcej informacji na stronie: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/teleporady-dotyczace-koronawirusa-w-przychodniach,7621.html

Mycie i dezynfekcja instalacji wentylacyjnej i klimatyzacyjnej w obiektach użyteczności publicznej w związku z rozprzestrzenianiem się COVID-19

Opinia Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny z dnia 19 marca 2020 r. (znak: B-BK-547-47/20), dotyczącą koniecznego zakresu mycia i dezynfekcji instalacji wentylacyjnej i klimatyzacyjnej w obiektach użyteczności publicznej w związku z rozprzestrzenianiem się COVID-19.

Pobierz dokument

Zalecenia dla przedsiębiorców w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa

Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w Gdyni, z uwagi na ryzyko zakażenia nowym koronawirusem (SARS-CoV-2), w związku ze sprawowanym nadzorem sanitarnym i w trosce o wspólne bezpieczeństwo zdrowotne zaleca na terenie zakładów pracy postępowanie przeciwdziałające rozprzestrzenianiu się patogenu np. zabezpieczenie węzłów sanitarnych i pomieszczeń socjalnych w środki myjące, zamontowanie dozowników ze środkiem dezynfekcyjnym, dezynfekcję powierzchni najbardziej narażonych na kontakt np. klamek, poręczy i przycisków. Ponadto wskazane jest umieszczenie w obiekcie plakatów, ulotek i instrukcji z informacją, jak chronić się przed koronawirusem. Dodatkowe informacje i odpowiedzi na nurtujące Państwa pytania można znaleźć na stronie Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gdańsku jak i na stronie poniższego linku

https://www.gov.pl/web/rozwoj/zalecenia-dla-przedsiebiorcow-w-zwiazku-z-rozprzestrzenianiem-sie-koronawirusa

Pobierz dokument

Informacja Głównego Inspektora Sanitarnego dla osób powracających z Północnych Włoch

(Opracowano na podstawie danych ECDC oraz WHO)

Warszawa, 24.02.2020 r.

W ostatnich kilku dniach na obszarze północnych Włoch (regiony Lombardia, Wenecja Euganejska, Piemont, Emilia Romania, Lacjum) obserwuje się rosnącą liczbę zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2.

Jeśli byłeś w Północnych Włoszech w ciągu ostatnich 14 dni i:
1) zaobserwowałeś u siebie objawy, takie jak: gorączka, kaszel, duszność i problemy z oddychaniem to:
• bezzwłocznie, telefonicznie powiadom stację sanitarno-epidemiologiczną
• lub zgłoś się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego, gdzie określony zostanie dalszy tryb postępowania medycznego.
2) nie zaobserwowałeś u siebie wyżej wymienionych objawów, to przez kolejne 14 dni kontroluj swój stan zdrowia, czyli codziennie mierz temperaturę ciała oraz zwróć uwagę na występowanie objawów grypopodobnych (złe samopoczucie, bóle mięśniowe, kaszel).
a) Jeżeli po 14 dniach samoobserwacji nie wystąpiły wyżej wymienione objawy, zakończ kontrolę.
b) Jeżeli w ciągu 14 dni samoobserwacji zaobserwujesz wyżej wymienione objawy to:
• bezzwłocznie, telefonicznie powiadom stację sanitarno-epidemiologiczną
• lub zgłoś się bezpośrednio do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego, gdzie określony zostanie dalszy tryb postępowania medycznego.
3) miałeś kontakt z osobą chorą lub zakażoną koronawirusem SARS-CoV-2 to bezzwłocznie, telefonicznie powiadom stację sanitarno-epidemiologiczną.

Na chwilę obecną, nie ma uzasadnienia dla podejmowania nadmiernych działań typu kwarantannowanie osób powracających z regionów Północnych Włoch, odmawianie udziału w zajęciach szkolnych oraz zamykanie szkół.

Niezbędne jest także przestrzeganie zasad higieny w tym: częste mycie rąk wodą z mydłem, a jeśli nie ma takiej możliwości, np. podczas podróży, ich dezynfekcja środkiem na bazie alkoholu.

Instrukcja jak poprawnie i skutecznie myć ręce znajduje się poniżej.

Ze względu na obecnie wysoką aktywność grypy sezonowej w krajach Półkuli Północnej należy pamiętać o zaszczepieniu się przeciw grypie sezonowej.

Informacje dla importerów żywności. Zmiana przepisów dot. importu żywności pochodzenia niezwierzęcego. Od dnia 14 grudnia 2019 r. wchodzą w życie nowe przepisy unijne dotyczące importu żywności z państw trzecich.

1. Informacje wstępne

Z dniem 14 grudnia 2019 r wchodzi w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych.

Zgodnie z tym rozporządzeniem towary dla których obowiązują szczególne warunki przywozu lub podlegają one wzmożonym kontrolom, objęte są wspólnotowym zdrowotnym dokumentem wejścia CHEDD.

Podmiot odpowiedzialny za przesyłkę wypełnia elektronicznie w systemie TRCES-NT pierwsza część dokumentu CHEDD, który jednocześnie pełni role zgłoszenia przesyłki do granicznej kontroli sanitarnej.

Cały przebieg kontroli oraz wynik kontroli granicznej będzie dokumentowany elektronicznie w systemie TRACES-NT.

W celu wypełnienia I części dokumentu CHEDD przez podmiot odpowiedzialny za przesyłkę , konieczność jest założenia konta w systemie TRCES -NT przez podmioty.

2. Zadania odpowiedzialnego za przesyłkę (RFC)

Odpowiedzialny za przesyłkę (RFC), który zgłasza do BCP wwóz towaru z państwa trzeciego powinien:

  • wypełnić część I dokumentu CHEDD w systemie TRACES NT, podpisać on-line,
    co jest równoważne ze zgłoszeniem przesyłki do kontroli granicznej – minimum 24 godziny przed przewidywanym terminem przybycia przesyłki do BCP.
  • dołączyć w części I dokumentu CHEDD wersję elektroniczną (np. zeskanowaną) dokumentacji towarzyszącej przesyłce (wymienioną powyżej oraz ewentualnie inną, którą posiada). Dołączanie odbywa się w systemie TNT, analogicznie, jak załączników do e-maila. Dołączanie odbywa się przed podpisaniem dokumentu
    i przekazaniem do BCP (automatycznie zrealizowane przez system)

Odpowiedzialny za przesyłkę (RFC), który zgłasza do BCP wwóz towaru z państwa musi najpierw uzyskać dostęp do systemu TRACES NT, aby móc wypełnić część I dokumentu CHEDD.

Szczegóły dotyczące zmian kontroli granicznej, jak również instrukcja stosowania systemu TRACES NT, instrukcja jak założyć wniosek o dostęp do systemu znajduje się poniżej:

LEGIONELOZA – Informacje dla osób podróżujących

I. CO TO JEST LEGIONELOZA I LEGIONELOZOWE ZAPALENIE PŁUC, JAK MOŻE SIĘ OBJAWIAĆ? KIEDY DOCHODZI DO ZAKAŻENIA? JAK ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ZACHOROWANIA?

• LEGIONELOZA JEST ZAKAŹNĄ CHOROBĄ WYWOŁYWANĄ PRZEZ BAKTERIE LEGIONELLA SPP. WYSTĘPUJĄCE W WODZIE.

• DO ZAKAŻENIA LUDZI DOCHODZI POPRZEZ WDYCHANIE AEROZOLU KROPELEK WODY (AREOZOL WODNO-POWIETRZNEGO) ZAWIERAJĄCYCH BAKTERIE, CHOROBA MOŻE PRZEBIEGAĆ W POSTACI ZAPALENIA PŁUC.

• LEGIONELOZOWE ZAPALENIE PŁUC (INACZEJ CHOROBA LEGIONISTÓW) TO POWAŻNE, ATYPOWE ZAPALENIE PŁUC – W PRZYPADKU BRAKU ODPOWIEDNIEGO LECZENIA ANTYBIOTYKAMI MOŻE DOPROWADZIĆ DO POWAŻNYCH KOMPLIKACJI ZDROWOTNYCH.

• CHOROBA MOŻE MIEĆ SZCZEGÓLNIE CIĘŻKI PRZEBIEG U OSÓB STARSZYCH I OBCIĄŻONYCH INNYMI CHOROBAMI.

• CO ROKU W EUROPIE ODNOTOWUJE SIĘ PONAD 1000 PRZYPADKÓW LEGIONELOZOWEGO ZAPALENIE PŁUC U OSÓB, KTÓRE ULEGŁY ZAKAŻENIU W RÓŻNYCH OBIEKTACH ZAKWATEROWANIA TURYSTYCZNEGO, TAKICH JAK NP. HOTELE, PENSJONATY CZY KEMPINGI.

II. W JAKI SPOSÓB MOŻE DOJŚĆ DO ZAKAŻENIA BAKTERIAMI LEGIONELA?

Choroba nie przenosi się pomiędzy ludźmi. Zakażenie bakteriami Legionella następuje w wyniku wdychania aerozoli – mikroskopijnych, niedostrzegalnych gołym okiem kropelek wody, zawierających bakterie, zawieszonych w powietrzu.

ABY DOSZŁO DO ZAKAŻENIA, BAKTERIE MUSZĄ DOSTAĆ SIĘ DO DRÓG ODDECHOWYCH. PICIE SKAŻONEJ BAKTERIAMI WODY NIE PROWADZI DO ZAKAŻENIA. Podczas picia wody do zakażenia może dojść jedynie w przypadku zakrztuszenia się i aspiracji płynu do dróg oddechowych.

Bakterie Legionella żyją w wodzie i namnażają się w sprzyjających warunkach – na przykład w stojącej wodzie w sieciach wodociągowych. By się namnażać, wymagają jedynie odpowiedniej temperatury (między 20°C a 50°C) i obecności w wodzie zanieczyszczeń i osadów (takich jak rdza, glony, kamień wapienny), które wykorzystują jako źródło substancji odżywczych.

Ryzyko zakażenia występuje we wszystkich miejscach, w których mogą powstawać aerozole wodne. Ich źródłem mogą być:

• prysznice i krany

• baseny typu SPA / wanny typu whirlpool / jaccuzi

• nawilżacze, urządzenia do terapii oddechowej

• wieże chłodnicze (chłodnie kominowe) i systemy klimatyzacji

• fontanny ozdobne, zwłaszcza w pomieszczeniach

• węże ogrodowe stosowane do podlewania roślin i inne urządzenia ze zraszaniem

Masywnej ekspozycji na zakażenie może sprzyjać długotrwałe przebywanie w środowisku, w którym obecny jest aerozol wodny (hydroterapia, wanny typu whirlpool, etc.).

Co roku w Europie odnotowuje się ponad 1000 przypadków legionelozowego zapalenie płuc u osób podróżujących. Większość osób choruje w miesiącach letnio – jesiennych (tj. od czerwca do października), po powrocie do domu z wypoczynku w krajach śródziemnomorskich. W Polsce, pomimo że choroba ta rozpoznawana jest sporadycznie (20-40 przypadków rocznie) występuje znacznie częściej i może być rejestrowana w grupie atypowych zapaleń płuc. W krajach UE, każdego roku rejestrowanych jest co najmniej kilka nowych zachorowań, które związane są z pobytem w hotelach na terenie Polski.

III. KTO JEST NAJBARDZIEJ PODATNY NA ZACHOROWANIE?

Większość zdrowych osób narażonych na kontakt z bakteriami Legionella nie zachoruje. Najbardziej podatne na zachorowanie są osoby:

• w wieku powyżej 50 roku życia, zwłaszcza mężczyźni

• palące papierosy (obecnie lub w przeszłości)

• nadużywające alkoholu

• u których występują inne choroby, zwłaszcza cukrzyca, niewydolność nerek, przewlekłe choroby płuc

• z niedoborami odporności np. zakażone wirusem HIV, z chorobą nowotworową, po przeszczepach
Osoby te należą również do grupy podwyższonego ryzyka ciężkiego przebiegu legionelozowego zapalenia płuc.

JEŻELI W OKRESIE 2 TYGODNI PRZED WYSTĄPIENIEM OBJAWÓW WYJEŻDŻAŁEŚ POZA MIEJSCE ZAMIESZKANIA, SPĘDZIŁEŚ NOC W HOTELU, KORZYSTAŁEŚ Z WANNY Z HYDROMASAŻEM, LUB UWAŻASZ, ŻE MOGŁEŚ BYĆ W INNY SPOSÓB NARAŻONY NA ZAKAŻENIE TYMI BAKTERIAMI, POINFORMUJ O TYM LEKARZA.

IV. JAK MOŻE SIĘ OBJAWIAĆ LEGIONELOZOWE ZAPALENIE PŁUC?

Początkowo występują niespecyficzne objawy grypopodobne np.:

• uczucie ogólnego rozbicia

• ból głowy

• szybko narastająca gorączka (temperatura 38°C i powyżej)

• dreszcze

• bóle mięśni

Następnie, w ciągu 1 dnia, pojawiają się objawy zapalenia płuc:

• kaszel – zwykle na początku suchy i nieproduktywny, w odksztuszanej wydzielinie czasami może się pojawić krew

• duszność

• ból w klatce piersiowej

Mogą wystąpić również zaburzenia orientacji i splątanie.

Często (u około jednej trzeciej chorych) występują objawy ze strony przewodu pokarmowego:

• wymioty

• wodnista biegunka

• ból brzucha

V. JAK ZAPOBIEGAĆ LEGIONELOZOWEMU ZAPALENIU PŁUC? PODRÓŻUJĄC, BĄDŹ ŚWIADOMY RYZYKA CHOROBY I JEŚLI WYSTĄPIĄ OBJAWY ZAKAŻENIA, ZASIĘGNIJ NIEZWŁOCZNIE PORADY LEKARSKIEJ.

Przeciw legionelozowemu zapaleniu płuc nie można się zaszczepić, dlatego w zapobieganiu ważne jest unikanie sytuacji, w których może dojść do zakażenia.

Podróżując zwróć uwagę, czy:

• hotel w którym masz zamieszkać, nie figuruje na liście hoteli o podwyższonym ryzyku zakażenia: https://ecdc.europa.eu/en/legionnaires-disease/threats-and-outbreaks/accommodation-site
Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób publikuje dane adresowe hoteli, które nie wdrożyły satysfakcjonującego planu przeciwdziałania i zapobiegania występowania bakterii Legionella pomimo stwierdzenia przypadków legionelozowego zapalenia płuc wśród swoich gości

• czy w zajmowanym pokoju hotelowym ciepła woda ma odpowiednio wysoką temperaturę (50°C – 60°C, tj. zbyt gorąca, aby włożyć do niej ręce na dłużej niż kilka sekund), a woda zimna ma odpowiednio niską temperaturę (<20°C)

• jeżeli zajmujesz pokój, który nie był wcześniej użytkowany, przed pierwszym użyciem prysznica, można odkręcić na kilka minut kran, aby przepuścić przez niego wodę (do osiągnięcia przez nią temperatury podanej powyżej)

• osoby w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia, np. z niedoborami odporności, powinny unikać sytuacji, w których mogą powstawać skażone aerozole np. korzystania z wanny typu whirlpool, etc.

Przydatne informacje można również znaleźć w ulotce informacyjnej dotyczące legionelozowego zapalenia płuc przygotowanej dla kierowników obiektów zakwaterowania turystycznego:

https://ecdc.europa.eu/sites/portal/files/documents/Legionnares-disease-tourist-accommodation-owners__PL.pdf

VI. KIEDY NALEŻY ZGŁOSIĆ SIĘ DO LEKARZA?

Po pojawieniu się niepokojących objawów – szczególnie, jeśli szybko narastającej gorączce towarzyszy ból w klatce piersiowej i trudności w oddychaniu, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Najczęściej między ekspozycją na bakterie a początkiem objawów upływa 5 do 7 dni, chociaż okres wylęgania choroby może wahać się od dwóch do dziesięciu dni, a jedynie w rzadkich przypadkach objawy mogą wystąpić po dłuższym czasie. To oznacza, że objawy choroby mogą wystąpić jeszcze podczas urlopu/wypoczynku, w czasie którego doszło do kontaktu z wodą, w której były obecne bakterie Legionella. W takim przypadku należy rozważyć zasięgnięcie porady lekarza w miejscu pobytu.

Materiał opracowany na zlecenie Głównego Inspektoratu Sanitarnego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny

Pobierz dokument